Choroba nowotworowa w zespole to zawsze trudny moment – zarówno dla osoby chorej, jak i dla współpracowników oraz całej organizacji. Wymaga empatii, uważności i dobrego zarządzania. To sytuacja, w której codzienność firmy ulega zmianie, a dział HR i menedżerowie muszą zadbać zarówno o człowieka, jak i o ciągłość pracy.

Według danych Narodowego Instytutu Onkologii, co roku na raka piersi choruje około 21 tysięcy kobiet, z czego blisko 7 tysięcy umiera. Wśród mężczyzn najczęściej diagnozowanym nowotworem jest rak prostaty – około 21 tys. przypadków rocznie, przy 5,5 tysiąca zgonów. Te liczby pokazują, że problem może dotknąć każdego zespołu. Dlatego tak ważne jest, by firma wiedziała, jak reagować. Kluczowe są trzy obszary: organizacyjny, psychologiczny i profilaktyczny.

Obszar organizacyjny – ciągłość pracy

Nowotwory to choroby, które wymagają długiego leczenia. Zwolnienia lekarskie trwają często kilka miesięcy, a czasami – w zależności od stadium choroby – nieobecność może okazać się trwała. Dla firmy oznacza to konieczność natychmiastowego uporządkowania procesów i zapewnienia płynności działań.

Pierwszym krokiem powinno być zapewnienie o wsparciu samego chorego – priorytetyzacja jego spraw w kadrach oraz zachowanie gotowości w razie, gdyby potrzebował czegoś ze strony pracodawcy. W międzyczasie należy dokładne przeanalizowanie zadań chorego pracownika i wskazanie tych, które są kluczowe dla organizacji. Następnie należy tymczasowo rozdzielić obowiązki w zespole lub rozpocząć proces poszukiwania zastępstwa. Jeśli chory pełnił funkcję menedżerską, sytuacja jest szczególnie wrażliwa – wymaga jasnej komunikacji, transparentnych decyzji i empatii wobec osób, które zostają w zespole.

Najważniejsze jest, aby pracownicy wiedzieli, że firma ma plan. Brak informacji i niepewność są źródłem stresu oraz niepotrzebnych plotek, dlatego HR i menedżerowie powinni zadbać o klarowne przekazanie zmian i harmonogramu działania.

Obszar psychologiczny – jak pomóc zespołowi zadbać o emocje

Choroba współpracownika zawsze wywołuje emocje: od smutku i lęku, po zaskoczenie, bezradność, a czasem nawet złość. Zespół traci osobę, z którą codziennie pracował, a w powietrzu pojawia się napięcie. Szczególnie trudne są sytuacje, gdy choruje ktoś, kto pełnił ważną rolę – był liderem lub filarem zespołu.

Warto w takiej chwili zorganizować spotkanie, podczas którego w spokojny i empatyczny sposób omówione zostaną zmiany i dalsze kroki. Kluczowe znaczenie ma również wsparcie psychologiczne. Dobrym rozwiązaniem jest zaproszenie do firmy psychoonkologa – specjalisty, który łączy wiedzę psychologiczną z doświadczeniem w pracy z osobami chorymi onkologicznie oraz ich bliskimi.

Psychoonkolog potrafi wytłumaczyć, jak wygląda proces diagnozy i leczenia, jakie emocje towarzyszą choremu i jego otoczeniu oraz jak o nich rozmawiać. Pomaga zespołowi zrozumieć, że reakcje emocjonalne są naturalne, a rozmowa o chorobie – jeśli prowadzona z wyczuciem – może przynieść ulgę i odbudować poczucie bezpieczeństwa. Takie spotkania można zorganizować jednorazowo lub w cyklu kilku sesji, zwłaszcza jeśli zespół przez dłuższy czas funkcjonuje w niepewności.

Dzięki temu firma nie tylko wspiera emocje pracowników, ale też wzmacnia kulturę organizacyjną opartą na zaufaniu i otwartej komunikacji.

Obszar profilaktyczny – jak zapobiec kolejnym diagnozom

Każda sytuacja choroby w zespole to trudna lekcja, z której organizacja może wyciągnąć mądre wnioski. Najważniejszym z nich jest potrzeba działania profilaktycznego. Dziś odpowiedzialny pracodawca powinien regularnie organizować akcje profilaktyki – antynowotworowej i nie tylko – obejmujące badania przesiewowe dla pracowników.

Najwygodniejszym rozwiązaniem dla pracowników jest przeprowadzenie badań w siedzibie firmy w określonym dniu, tak by każdy miał komfortowy i dyskretny dostęp do diagnostyki. Dzięki temu unikamy sytuacji nieustannego przekładania badań profilaktycznych na przyszłość ze względu na nadmiar obowiązków i brak czasu czy motywacji.

Po takiej akcji pracodawca dostaje zanonimizowany raport z informacją, u ilu pracowników wykazano niepokojące wyniki i jakie badania powinien powtarzać wraz z rekomendacjami co do częstotliwości i rodzaju kolejnych badań – bo profilaktyka nie powinna być jednorazową akcją. Co najważniejsze – pracodawca nie ma wglądu do wyników konkretnych osób, natomiast każdy pracownik dostaje własne wyniki wraz z sugestiami, jak zadbać o swoje zdrowie.

Warto, by w programie profilaktycznym znalazły się badania USG piersi u kobiet, badania w kierunku raka prostaty u mężczyzn (oznaczenie PSA, USG), badanie USG tarczycy, które jest ważnym uzupełnieniem testu TSH i pozwala wykryć zmiany niewidoczne w samych wynikach krwi. Takie działania pozwalają wykryć niepokojące zmiany na wczesnym etapie, kiedy leczenie jest krótsze, mniej obciążające i w wielu przypadkach – w pełni skuteczne.

Badania całego zespołu są bardzo istotne, bo im wcześniej wykryta choroba, tym krótsza nieobecność.