Światowy Dzień Menopauzy i Andropauzy. Zmiany hormonalne to naturalny etap życia, o którym trzeba rozmawiać

Redakcja LongLife·18 października, 2026·6 min

Światowy Dzień Menopauzy i Andropauzy. Zmiany hormonalne to naturalny etap życia, o którym trzeba rozmawiać

Zmęczenie, problemy ze snem, trudności z koncentracją czy wahania nastroju. Łatwo przypisać je stresowi, intensywnej pracy lub codziennym obowiązkom. Tymczasem za częścią tych dolegliwości mogą stać zmiany hormonalne związane z wiekiem. Dotyczą one zarówno kobiet, jak i mężczyzn, choć u obu płci wyglądają inaczej.

18 października obchodzimy Światowy Dzień Menopauzy i Andropauzy. Ten dzień może być impulsem do tego, aby zacząć przyglądać się zmianom w organizmie, które pojawiają się w różnych etapach życia, nauczyć się rozpoznawać niepokojące sygnały i przypomnieć, że profilaktyka zdrowotna nie kończy się na podstawowych badaniach.

Menopauza to naturalna zmiana, która może mieć wpływ na codzienne funkcjonowanie

Menopauza to naturalny etap w życiu kobiety, oznaczający zakończenie miesiączkowania w związku z wygasaniem czynności jajników. Najczęściej występuje między 45. a 55. rokiem życia, a jej rozpoznanie następuje po 12 kolejnych miesiącach bez miesiączki, jeśli nie zostały stwierdzone inne przyczyny jej braku.

Zmiany hormonalne rozpoczynają się jednak wcześniej. Okres poprzedzający menopauzę, nazywany perimenopauzą, który może trwać nawet kilka lat. W tym czasie poziomy estrogenów i progesteronu ulegają wahaniom, co u części kobiet powoduje dolegliwości wpływające na samopoczucie, zdrowie oraz codzienne aktywności.

Jakie są najczęstsze objawy menopauzy?

Objawy menopauzy mogą mieć różne nasilenie. Niektóre kobiety przechodzą ten okres niemal bez dolegliwości, inne natomiast odczuwają zmiany znacząco wpływające na jakość życia.

Do najczęstszych objawów należą:

  • Uderzenia gorąca i nocne poty, które powodują dyskomfort oraz utrudniają odpoczynek.
  • Zaburzenia snu, do których należą trudności z zasypianiem lub częste wybudzanie się w nocy.
  • Wahania nastroju, czyli zwiększona drażliwość, niepokój czy obniżone samopoczucie.
  • Problemy z koncentracją i pamięcią - uczucie tzw. mgły mózgowej lub trudności ze skupieniem uwagi.
  • Przewlekłe zmęczenie, objawiające się obniżeniem energii, które nie zawsze ustępuje po odpoczynku.
  • Suchość pochwy i dolegliwości intymne, które mogą wpływać na komfort i jakość życia seksualnego.
  • Bóle mięśni i stawów, czyli dolegliwości, które również mogą towarzyszyć zmianom hormonalnym.

Menopauza wiąże się także ze zmianami istotnymi dla zdrowia w długiej perspektywie czasu. Spadek poziomu estrogenów może przyspieszać utratę masy kostnej i wpływać na powstanie ryzyka sercowo-naczyniowego. Dlatego tak ważne jest, aby nie ograniczać troski o zdrowie wyłącznie do łagodzenia bieżących objawów, ale zadbać również o odpowiednio dobraną profilaktykę.

Menopauza jest jednym z tematów, któremu przyglądamy się w serii BlindSpot by LongLife. Zachęcamy do zobaczenia odcinka.

Andropauza, czyli co dzieje się z organizmem mężczyzny po 40. i 50. roku życia?

O menopauzie mówimy i słyszymy coraz częściej, natomiast zmiany hormonalne, które zachodzą u mężczyzn nadal pozostają tematem odsuwanym na dalszy plan.

Andropauza to potoczne określenie zmian związanych ze starzeniem się męskiego organizmu, w tym możliwego stopniowego obniżania się poziomu testosteronu. Nie jest jednak bezpośrednim odpowiednikiem menopauzy.

W przeciwieństwie do kobiet mężczyźni nie przechodzą jednego, wyraźnie określonego momentu zakończenia funkcji rozrodczych. Zmiany hormonalne zachodzą stopniowo, a ich tempo i nasilenie są indywidualne. Co ważne, nie każdy mężczyzna wraz z wiekiem rozwija niedobór testosteronu wymagający leczenia.

Jak rozpoznać objawy andropauzy?

Sygnały mogące towarzyszyć obniżeniu poziomu testosteronu bywają mało charakterystyczne, przez co często przypisuje się je przepracowaniu, stresowi lub niewystarczającej ilości snu.

Wśród możliwych objawów wymienia się:

  • Obniżenie libido, czyli mniejsze zainteresowanie aktywnością seksualną.
  • Zaburzenia erekcji, które mogą mieć podłoże hormonalne, naczyniowe lub psychologiczne.
  • Spadek energii i przewlekłe zmęczenie - uczucie osłabienia mimo odpoczynku.
  • Zmiany nastroju objawiające się rozdrażnieniem, spadkiem motywacji lub obniżonym samopoczuciem.
  • Utratę masy i siły mięśniowej, w szczególności przy współistniejącym niedoborze testosteronu.
  • Problemy z koncentracją - trudności z utrzymaniem uwagi i zapamiętywaniem informacji.

Warto jednak pamiętać, że podobne dolegliwości mogą towarzyszyć także innym problemom zdrowotnym, takim jak zaburzenia tarczycy, bezdech senny, depresja czy choroby metaboliczne.

Sam wiek ani występowanie objawów nie wystarczają do rozpoznania niedoboru testosteronu. Konieczna jest ocena lekarska, a w uzasadnionych przypadkach również odpowiednie badania hormonalne.

Dlaczego warto mówić o menopauzie i andropauzie także w firmach?

Zmiany hormonalne nie kończą się wraz z rozpoczęciem dnia pracy. Ich objawy mogą wpływać na koncentrację, energię, samopoczucie i komfort wykonywania codziennych obowiązków.

Kobieta doświadczająca nocnych potów i zaburzeń snu może odczuwać większe zmęczenie podczas spotkań czy realizacji wymagających zadań. Mężczyzna zmagający się z przewlekłym spadkiem energii i obniżeniem nastroju może mieć trudności z utrzymaniem dotychczasowej aktywności. Problem pojawia się wtedy, gdy takie sygnały są ignorowane lub traktowane wyłącznie jako konsekwencja stresu.

Zdrowie hormonalne jest częścią zdrowia pracowników, dlatego warto uwzględniać je w działaniach edukacyjnych i profilaktycznych organizacji.

Pracodawcy mogą wspierać pracowników poprzez dostęp do rzetelnej wiedzy medycznej, konsultacji specjalistycznych, badań profilaktycznych oraz budowanie środowiska pracy, w którym rozmowa o zdrowiu nie wiąże się ze wstydem czy obawą przed oceną.

Nie chodzi o to, aby każdą zmianę samopoczucia tłumaczyć hormonami, ale o zwiększanie świadomości i zachęcanie do odpowiednio wczesnego reagowania na sygnały organizmu.

Jakie badania warto wykonać w okresie menopauzy i andropauzy?

Nie istnieje jeden uniwersalny pakiet badań odpowiedni dla każdej kobiety i każdego mężczyzny. Zakres diagnostyki powinien wynikać z wieku, objawów, historii zdrowotnej oraz indywidualnych czynników ryzyka.

Profilaktyka zdrowotna u kobiet

W okresie okołomenopauzalnym szczególne znaczenie mają:

  • regularne kontrole ginekologiczne;
  • badania przesiewowe w kierunku raka piersi i raka szyjki macicy, zgodnie z obowiązującymi zaleceniami;
  • kontrola ciśnienia tętniczego, lipidogramu i poziomu glukozy, zależnie od indywidualnego ryzyka;
  • ocena czynników ryzyka osteoporozy, a w uzasadnionych przypadkach densytometria;
  • konsultacja lekarska w przypadku nasilonych objawów menopauzy.

Profilaktyka zdrowotna u mężczyzn

U mężczyzn ważne są:

  • kontrola ciśnienia tętniczego oraz czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych;
  • ocena gospodarki lipidowej i glukozowej;
  • konsultacja urologiczna, gdy występują wskazania;
  • diagnostyka zaburzeń snu, przewlekłego zmęczenia lub problemów seksualnych;
  • oznaczenie testosteronu, jeśli objawy i ocena lekarska wskazują na podejrzenie jego niedoboru.

Rozpoznanie hipogonadyzmu, czyli niedoboru testosteronu, wymaga stwierdzenia charakterystycznych objawów oraz potwierdzenia obniżonego poziomu hormonu w odpowiednio wykonanych, powtórzonych badaniach.

Jak zadbać o zdrowie w okresie zmian hormonalnych?

Choć menopauza i związane z wiekiem zmiany hormonalne u mężczyzn są procesami naturalnymi, nie oznacza to, że trzeba biernie akceptować wszystkie towarzyszące im dolegliwości. Istnieje wiele sposobów na wspieranie zdrowia i jakości życia.

Regularna aktywność fizyczna pomaga utrzymać sprawność, wspiera zdrowie układu krążenia i kondycję mięśni. Trening siłowy ma dodatkowe znaczenie dla zachowania masy mięśniowej i zdrowia kości.

Zbilansowana dieta dostarczająca odpowiednich ilości białka, błonnika, wapnia i innych niezbędnych składników odżywczych wspiera funkcjonowanie organizmu.

Sen i regeneracja mają duże znaczenie dla samopoczucia, koncentracji i codziennej energii. Utrzymujące się zaburzenia snu warto skonsultować z lekarzem.

Ograniczanie przewlekłego stresu oraz dbanie o zdrowie psychiczne mogą pomóc w radzeniu sobie z trudnościami pojawiającymi się w tym okresie życia.

Konsultacje medyczne umożliwiają ocenę objawów i dobór postępowania.

Profilaktyka nie ma wieku. Zadbaj o zdrowie, zanim objawy zaczną ograniczać codzienność

Światowy Dzień Menopauzy i Andropauzy przypomina, że zdrowie zmienia się wraz z nami. Potrzeby organizmu po 40. czy 50. roku życia mogą być inne niż wcześniej, ale nie oznacza to konieczności rezygnowania z aktywności, dobrego samopoczucia czy realizacji zawodowych i osobistych planów.

Najważniejsze jest zrozumienie tych zmian oraz świadome podejście do własnego zdrowia.

W LongLife wierzymy, że skuteczna profilaktyka zaczyna się od wiedzy i świadomych decyzji. Dlatego wspieramy firmy w budowaniu kultury zdrowia, łącząc edukację medyczną, badania profilaktyczne i działania dopasowane do potrzeb pracowników na różnych etapach życia.

Udostępnij:
Link skopiowany!

Kontakt dla mediów:kontakt@longlife.pl

gdzie mówimy o zdrowiu

Wybierz kanał, w którym chcesz być z nami na bieżąco.

BlindSpot

Wejdź do strefy BlindSpot -
rozmów o zdrowiu, odpowiedzialności
i momentach, które weryfikują priorytety

Zadbaj z nami
o zdrowie

Zadzwoń - dopasujemy akcję zdrowotną do potrzeb Twojej firmy.

Napisz do nas - odpowiemy na Twoje pytania i pomożemy w zakupie pakietu.

Formularz kontaktowy

* prosimy o wypełnienie tych pól