Jak rozpoznać, że to już nie zwykłe zmęczenie? Pierwsze objawy przewlekłego stresu

Praca pod presją czasu i oczekiwań jest dla większości z nas standardem, do którego zdążyliśmy się przyzwyczaić. Krótkoterminowy stres potrafi działać mobilizująco i pomóc nam w uporaniu się z trudnymi zadaniami. Co jednak w sytuacji, gdy napięcie nie ustępuje po opuszczeniu biura?

Organizm zaczyna wtedy wysyłać sygnały ostrzegawcze. Wielu pracowników i menedżerów na wysokich stanowiskach ignoruje te symptomy, tłumacząc je chwilowym natłokiem obowiązków. Jeśli weekendowy odpoczynek przestaje wystarczać, by odzyskać siły, warto przemyśleć, czy nadal jest to tylko kwestia przepracowania. Dowiedz się, jakie są objawy i skutki przewlekłego stresu i jak można sobie z nimi poradzić.

• Krótkotrwałe zmęczenie mija po odpoczynku, natomiast przewlekły stres utrzymuje się przez wiele tygodni i może prowadzić do głębokiego wyczerpania fizycznego oraz psychicznego.
• Pierwsze sygnały ostrzegawcze rzadko mają podłoże psychologiczne - często przyjmują postać somatyczną. Pojawiają się wtedy napięciowe bóle głowy, problemy ze snem czy dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
• Nierozwiązane problemy z napięciem w miejscu pracy generują ogromne koszty dla pracodawców, zwiększając rotację i liczbę długotrwałych absencji chorobowych.
• Weryfikacja obciążenia organizmu jest możliwa. W ramach pakietu „Zdrowa Głowa” łączymy analizę wskaźników biochemicznych z krwi z profesjonalnymi testami psychologicznymi, które przeprowadzamy w siedzibie firmy.

Każdy z nas bywa zmęczony po intensywnym projekcie lub długiej podróży służbowej. Fizjologiczne zmęczenie jest naturalną reakcją organizmu na wysiłek fizyczny lub umysłowy. Rozpoznamy je po tym, że po odpoczynku i regeneracji, np. w formie krótkiego urlopu, nasze siły i chęci do działania szybko wracają do normy.

Problem zaczyna się wtedy, gdy mimo urlopu i snu wciąż budzimy się wyczerpani, a myśl o powrocie do obowiązków wywołuje niepokój. Zacierająca się granica między życiem prywatnym a zawodowym oraz ciągła gotowość do pracy sprawiają, że układ nerwowy stale znajduje się w trybie „walcz lub uciekaj”. Utrzymujący się dłuższy czas stan braku regeneracji stanowi punkt zapalny do rozwoju poważniejszych dolegliwości.

Szybkie rozpoznanie problemu to podstawa skutecznej interwencji profilaktycznej. Objawy przewlekłego stresu bardzo często maskują się pod postacią zwykłych, codziennych dolegliwości, przez co łatwo je zbagatelizować. Możemy je podzielić na trzy główne rodzaje:

1. objawy somatyczne (fizyczne) - nasz organizm jako pierwszy podnosi alarm. Należą do nich przede wszystkim płytki, przerywany sen lub bezsenność, uczucie ucisku w klatce piersiowej, kołatanie serca, niewytłumaczalne spadki odporności, a także napięciowe bóle głowy i karku. Bardzo częste są również problemy żołądkowo-jelitowe;
2. objawy poznawcze - pracownik, który do tej pory świetnie organizował swój czas, nagle ma problemy z koncentracją. Pojawiają się luki w pamięci, trudności w podejmowaniu nawet prostych decyzji, gonitwa myśli i nieustanne martwienie się na zapas;
3. objawy emocjonalne i behawioralne - to m.in. rosnąca drażliwość, irytacja z błahych powodów, cynizm, wycofanie się z życia społecznego zespołu, a także sięganie po używki (np. nadmierne ilości kofeiny czy alkohol) w celu zresetowania umysłu.

Bagatelizowanie sygnałów alarmowych sprawia, że w dłuższej perspektywie skutki przewlekłego stresu stają się destrukcyjne. Trwale podwyższony poziom kortyzolu i adrenaliny prowadzi do nadciśnienia tętniczego, insulinooporności, zaburzeń pracy tarczycy, a w skrajnych przypadkach - do zawału mięśnia sercowego lub udaru. Konsekwencje związane ze zdrowiem psychicznym to:

• wypalenie zawodowe,
• stany lękowe,
• stany depresyjne.

Jeśli zarządzasz organizacją lub jednym z zespołów, musisz zwrócić uwagę jeszcze na inne aspekty. Dane ZUS nie pozostawiają złudzeń: zaburzenia psychiczne wywołane reakcją na ciężki stres generują miliony dni absencji chorobowych rocznie (za: ,,Coraz częstsze i dłuższe zwolnienia lekarskie”, ZUS). Pracownik przebywający na wielomiesięcznym zwolnieniu to dla firmy duże wyzwanie logistyczne i finansowe.

Wiedza dotycząca sposobów radzenia sobie ze stresem to kompetencja, którą warto rozwijać zarówno indywidualnie, jak i w obrębie organizacji. O co pracownik może zadbać sam? Przede wszystkim o:

• higienę cyfrową,
• regularną aktywność fizyczną, która obniża poziom napięcia w ciele,
• techniki relaksacyjne.

Z perspektywy pracodawcy, któremu zależy na dobrostanie swojego zespołu, bardzo ważne są działania profilaktyczne. Nie czekaj, aż pracownik zgłosi się po pomoc u progu wypalenia; pomyśl o wdrożeniu odpowiedniego programu wcześniej.

Nasza oferta to rozwiązanie, w ramach którego przyjeżdżamy do Twojego biura i realizujemy Pakiet „Zdrowa Głowa”. Podchodzimy do problemu na kilku płaszczyznach:

• weryfikujemy biochemiczne wskaźniki stresu z krwi (badamy poziom kortyzolu, hormonów tarczycy, poziom witaminy B12, morfologię, ferrytynę i kwas foliowy);
• przeprowadzamy anonimowe, profesjonalne testy psychologiczne CISS,
• organizujemy warsztaty z lekarzem i psychologiem na temat doskonalenia umiejętności radzenia sobie ze stresem, rozwiązywania konfliktów oraz zachowania wewnętrznego spokoju.

Dzięki temu masz wpływ na między innymi:

• mniejszą absencję;
• wyższą produktywność;
• spadek rotacji;
• zminimalizowanie ryzyka konfliktów w zespołach;
• innowacyjność i kreatywność.

Zainwestuj w stabilność zespołu i zyskaj zabezpieczenie przed niespodziewanymi przerwami w pracy swoich najlepszych specjalistów.

1. https://www.zus.pl/-/coraz-cz%C4%99stsze-i-d%C5%82u%C5%BCsze-zwolnienia-lekarskie

2. https://diag.pl/pacjent/artykuly/chroniczny-stres-do-czego-prowadzi-i-w-jaki-sposob-mozna-z-nim-walczyc/

3. https://dzienniknaukowy.pl/zmeczenie-i-stres-kiedy-to-norma-a-kiedy-objaw-choroby